Maria Morigi, arkeologe, shkrimtare dhe studiuese italiane, është një nga figurat më të njohura në fushën e historisë, kulturës dhe të drejtave të njeriut në Evropë. Ajo ka vite që studion në universitetet italiane mbi civilizimet e lashta, fenë dhe shoqërinë, ndërsa paralelisht me veprimtarinë e saj si gazetare, është shndërruar në një nga zërat më të ndërgjegjshëm dhe të pavarur në kritikën ndaj ekstremizmit dhe në mbrojtjen e njerëzimit.
Zonja Morigi, në artikujt dhe ligjëratat e saj, thekson gjithmonë vlerat universale të lirisë, së vërtetës dhe dinjitetit njerëzor. Ajo beson se kërkimi historik nuk i përket vetëm së kaluarës, por është një dritë që ndriçon rrugën tonë të sotme. Për këtë arsye, në vitet e fundit një pjesë e rëndësishme e veprimtarisë së saj i është kushtuar studimit dhe denoncimit të strukturave sektare dhe grupeve që, nën maskën e sloganeve politike, i shkëpusin njerëzit nga familja dhe shoqëria.
Një nga temat kryesore të kërkimeve të saj të fundit ka qenë analiza e situatës së ish-anëtarëve të Organizatës së Muxhahedinëve të Popullit të Iranit (MEK) në Shqipëri. Me një qasje të paanshme dhe shkencore, Morigi e përshkruan këtë organizatë si një shembull të sektarizmit politik të shekullit njëzet e një, që nën abuzimin me konceptet e lirisë dhe luftës, u mohon anëtarëve të saj lirinë individuale dhe të drejtën e zgjedhjes. Në shumë fjalime të mbajtura në Romë dhe Tiranë, ajo ka folur për vuajtjet e ish-anëtarëve dhe të familjeve të tyre, duke u bërë thirrje qeverisë shqiptare dhe institucioneve ndërkombëtare që t’i mbështesin ata.
Morigi ka marrë pjesë gjithashtu në takime si konferenca ndërkombëtare “Krimet kundër njerëzimit dhe roli i Muxhahedinëve të Popullit në gjenocidin ndaj kurdëve”, ku, duke u mbështetur në dokumente historike, ka kërkuar që udhëheqësit e këtij grupi të mbajnë përgjegjësi për veprimet e tyre. Me një qasje shkencore, por me një zemër njerëzore, ajo përpiqet të ndërtojë një urë midis kërkimit dhe përgjegjësisë morale.
Sipas saj, lufta për të vërtetën nuk është vetëm detyrë e gazetarëve, por një përgjegjësi kolektive që bie mbi shpatullat e të gjithë atyre që besojnë në dinjitetin e njeriut.
Sot, Maria Morigi është simboli i bashkimit të dijes, guximit dhe ndërgjegjes përballë gënjeshtrës dhe shtrembërimit; një grua që ka dalë nga zemra e kulturës dhe historisë italiane, dhe që tani, krah për krah me popullin shqiptar dhe viktimat e sektarizmit, qëndron për ndriçim dhe liri.
Shoqata “Shpëtimi” Nejat
27 tetor 2025 (6 Aban 1404)
About the Author
